Skip to content

Życie gospodarcze Kutno

Książka dla szynkarzy solnych w Kutnie, 1851 rok.
Lista szynkarzy solnych w Kutnie, u których znajduje się przynależny zapas soli. Wykaz nie zawiera daty, ale jest on dołączony do dokumentów z 1833 roku.
Lista szynkarzy solnych w Kutnie, u których znajduje się zastrzeżony zapas soli. , 1833 roku.
Lista szynkarzy solnych w Kutnie, u których znajduje się zastrzeżony zapas soli, 1833 roku.
Wykaz Szynkarzy Solnych w Mieście Kutnie w 1849 roku.
Wykaz Szynkarz Solnych w Mieście Kutnie w 1849 roku.

Ze zbiorów Archiwum Państwowego w Płocku Oddział w Kutnie, AMK, sygn. 74.

Społeczność żydowska miała duży udział w gospodarce miasta Kutna. Leon Epstein zbudował w  1865 roku w Kutnie cukrownię Konstancja, a kierowane przez jego ojca Hermana  konsorcjum, w latach 1861 – 1862 wybudowało linię kolejową z Warszawy do Bydgoszczy, przeprowadzoną przez Kutno. Na początku XX wieku do rozwoju gospodarczego i rozbudowy infrastruktury miejskiej (m.in. elektryfikacji Kutna) przyczynił się kupiec Nachman Weinsztein, a przedstawiciele żydowskich rodzin Lipskich i Turbowiczów podejmowali szereg działań gospodarczo-finansowych.

W XIX wieku:

  • Jakub Zylberberg zarządzał największą w mieście fabryką cykorii.
  • Baruch Lipski i Abram Józef Braunzilber (kupcy) prowadzili międzynarodowe interesy handlowe.
  • Abram Józef Braunzilber posiadał w Kutnie skład materiałów aptecznych.
  • Lajzer Zylberberg. zajmował się handlem artykułami żelaznymi.
  • Jakub Szyja Herszberg dzierżawił monopol dominalny handlu skórami i łopatkowe.
  • Jeremiasz Majzel zajmował się handlem.

Kutno przed II wojną światową liczyło 26 tysięcy mieszkańców, z czego około 8 tysięcy stanowiła ludność żydowska. Tak, jak chrześcijanie, społeczność wyznania mojżeszowego pod względem zamożności była bardzo zróżnicowana. Obok fabrykantów, przedsiębiorców, kamieniczników nie brakowało biedoty. Ludność żydowska w swej większości składała się ze stanu kupieckiego i rzemieślniczego, byli to  większości sklepikarze, stolarze, krawcy i szewcy. 

Stacja kolejowa Kutno. Tygodnik Ilustrowany 1862 nr 134 z 19.04.1862 r. http://www.bilp.uw.edu.pl/ti/1862/foto/n153.htm
Browar Weinszteina i Turbowicza przy ul. Mickiewicza. Z kolekcji Marka Wójkowskiego.
Cukrownia Konstancja przy ul. Mickiewicza. Z kolekcji Marka Wójkowskiego.
Nowy Rynek w Kutnie (obecnie plac Piłsudskiego) z Hotelem i Domem Handlowym Hirszberga. Ze zbiorów Muzeum Pałac Saski w Kutnie.

W latach 1918-1939 w Kutnie funkcjonowały m.in.: 

  • Fabryka cykorii ul. Sienkiewicza/Rychtelskiego (przekształcona po wojnie w Zakłady Farmaceutyczne „Polfa”). Właściciel  Abram Kibel. 
  • Fabryka cykorii przy ul. Podrzecznej 23 i suszarnia  przy ul. Kochanowskiego 38. Właściciel Fiszel Gidalewicz. 
  • Browar przy ul. Mickiewicza 3 (dziś nieruchomość: Hotel Rondo, apteka, budynek mieszkalny, warsztat samochodowy). Właściciel Natan Weinstein i Turbowicz. 
  • Dom Handlowy,  plac Piłsudskiego  18.  Właściciel Emanuel  Hirszberg
  • Bank / Władysław Hirszberg; 
  • Bank / Jakub Bromberg i inni.
  • Skład Materiałów Drzewnych i Budowlanych oraz Stolarnia Mechaniczna i Fabryka Wyrobów Drzewnych Izaak Holcman i Synowie przy ul. Mickiewicza 4 (dziś Biedronka wraz z parkingiem). Właściciel Izaak Holcman.
  • Lodownia,  Żółkiewskiego 4 (dziś Kutnowski Dom Kultury w parku im. Romualda Traugutta).Właściciel Weinstein. 
  • Gospodarstwo Ogrodnicze Braaci Eizyk ze szkółkami róż, Adamowice 33 koło Kutna (funkcjonowało do 1979 roku). Właściciele Katriel i Aron Eizyk.
  • Oczyszczalnia nasion buraczanych przy ul. Przemysłowej 5 (później Zakłady Hodowli Buraka Cukrowego). Właściciel Aleksander Janasz. 
  • Hotel Bristol przy ul. Sienkiewicza 38. Właścicielka Estera Frenkiel.
  • Hotel „Warszawski” przy ul.Sienkiewicza 41, Właściciel Markus Blumenson. 
  • Piekarnie / Grinbaum, Szymanowicz, Hinda Markus; 
  • Skład drewna ul. Sienkiewicza 30. Właściciel Jakub Goldstein.
  • Fabryka Wódek i Likierów, ul. Narutowicza 12. Właściciel Sender Falc.
  • Drukarnia i sklep / Szymon Geist; 
  • Młyny motorowe przy ul. Warszawskie Przedmieście / Symcha Żelechowski; 
  • Młyny automatyczne/motorowe przy ul. Kochanowskiego / Abram Oliński; 
  • Młyn automatyczny elektryczny przy ul.Przemysłowej 6. Właściciele Jakub Szlajfer i Leon Blumenstein.
  • Młyn olejowy – Kutnowska Olejarnia i Spółka przy ul. Warszawskie Przedmieście 47. Właściciel Abram  Jarecki.
  • Młyn olejowy / Moszkowicz; 
  • Zakład fotograficzny Rotapfel ul. Sienkiewicza 8. Właściciel Icek Rotapfel.
  • Skład opałowy, ul.Sienkiewicza 5.  Właściciel Eliasz Meisels.
  • Skład węgla, ul. Kochanowskiego 24. Właściciel Moryc Majeranc. 
  • Fryzjer, ul.Narutowicza 8. Właściciel Samuel Aronowicz.
  • Elektrotechnik, ul. Królewska 5. Właściciel Abram Geist.
  • „Rektyfikacja”, od 1923r. „Zakłady Chemiczne Kutno” / Maurycy i Władysław Rotsztein; 
  • Obrót skórami / J. Fuks, Sz. Gajbler, A. Wigdora;
  • Handel końmi / M. Borkowski;
  • Hotel Bristol przy ul. 3 Maja / Chaskiel Frenkiel; Hotel przy ul. Kilińskiego / Wilhelm Blumenson; 
  • Kino Moderne przy ul. Kilińskiego / Dawid Kolski; 
  • Piekarnie / Grinbaum, Szymanowicz, Hinda Markus; Skład drewna / Jakub Goldstein; 
  • Wytwórnia budowlanych gotowych elementów drewnianych / Icchak Holcman. 
Listy od kontrahenta do firmy Izaaka Holcmana. Ze zbiorów Janusza Pawlaka.
Listy od kontrahenta do firmy Izaaka Holcmana. Ze zbiorów Janusza Pawlaka.
Listy od kontrahenta do firmy Izaaka Holcmana. Ze zbiorów Janusza Pawlaka.
Kwit ze Składu Materiałów Drzewnych i Budowlanych oraz Stolarni Mechanicznej i Fabryki Wyrobów Drzewnych Izaak Holcman i Synowie z 15.06.1939 roku. Ze zbiorów Muzeum Pałac Saski w Kutnie.
Zaświadczenie o zatrudnieniu z 7.0.1937 roku podpisane przez Izaaka Holcmana. Ze zbiorów Wiesława Paluchowskiego.
Listy od kontrahenta do firmy Izaaka Holcmana. Ze zbiorów Janusza Pawlaka.
Paszport Szymona Libermana, przemysłowca z Kutna wydany przez Konsulat Rzeczpospolitej Polskiej w Jerozolimie, 1925. Ze zbiorów MiPBP w Kutnie, kolekcja Henryka Lesiaka.
Ulotka informująca o pokazie filmów lotniczych w sali Kino-Teatru „Moderne” w Kutnie, lata 20-te XX w. Ze zbiorów MiPBP w Kutnie, kolekcja Henryka Lesiaka.

Lekarze (okres międzywojenny XX wiek):

  • Zdzisław Fruchter; 
  • Maurycy Finkielsztein; 
  • Józef Kaliszek,  
  • Josef Kleinerman, 
  • Jakób Landesberg; 
  • Joachim Wajnreb; 
  • Mysen Mendelson (dentysta), 
  • L. Szrodt (dentysta).
  • Księga Adresowa Królestwa Polskiego na Rok 1910
    Księga Adresowa Królestwa Polskiego na Rok 1910