Skip to content

Życie gospodarcze Dąbrowice

Na początku XIX w. w Dąbrowicach wśród Żydów dominowały zawody rzemieślnicze, średnio 72% osób czynnych zawodowo. Najliczniejszą grupę stanowili krawcy oraz kuśnierze,  garbarze,  piekarze i rzeźnicy. Handlem zajmowało się około 26% Żydów. Profesja ta znajdowała się niemal wyłącznie w rękach Żydów, handlowali przede wszystkim towarami żelaznymi, papierem, suknem, skórą, Inem, bydłem i końmi. Dodatkowym zajęciem była hodowla koni, bydła i kóz.

Wykaz z października 1915r. podaje, że żydowscy mieszkańcy Dąbrowic posiadali w osadzie i gminie Dąbrowice ponad 20 sklepów różnych branż (łokciowizna, piwiarnie, rzeźnickie, spożywcze, art. żelazne).

Przed II wojną światową w Dąbrowicach mieszkało około 40 rodzin żydowskich. Zajmowali się głównie handlem, w tym zbożem oraz rzemiosłem (szewstwo, krawiectwo, rzeźnictwo). Było 4 szewców, 2-3 rzeźników, 5 krawców, 1 rymarz i 1 szklarz. Chełmiński należał do najlepszych szewców w Dąbrowicach, terminował u niego jeden z najlepszych szewców polskich –  Józef Banaszewski. Natomiast  Złotogórski sprowadzał skóry i przybory szewskie dla żydowskich szewców, u niego zaopatrywał się także Józef Banaszewski.

W roku 1928 (wykaz  APP O/Kutno, zespół 24 SPK, sygn. 333)  zakłady rzemieślnicze w Dąbrowicach prowadzili:

Wolf Lajb Brzustowski – piekarnia (od 1886 roku),

Jakub Lejb Brzustowski – piekarnia (od 1900 roku),

Dawid Brzustowski – piekarnia (od 1924 roku),
Alje Michalski – zakład rzeźniczy (od 1922 roku)
Josek Dawid Szumeraj – zakład rzeźniczy (od 1900 roku),
Perec Majer Szumeraj – zakład rzeźniczy (od 1904 roku),

Fabiś Szer – szewc  (od 1882 roku),

Wołek Chełmiński – szewc (od 1891 roku),

Josek Szer – szewc (od 1918 roku),

Abram Szumiraj – krawiec (od 1908 roku),

Szlama Hofman – krawiec (od 1886 roku),

Zachariasz Hofman – krawiec (od 1916 roku),

Chaim Grinbaum – rymarz (od 1908 roku),

W okresie bezpośrednio poprzedzającym II wojnę światową, było w osadzie 7 sklepów spożywczych, 1 sklep wielkoprzemysłowy, 2 sklepy mięsne (rzeźnickie), 1-2 sklepy łokciowe (bławatne). Żydzi posiadali swoją rzeźnię tzw. „szlachtus” przy ul. Kłodawskiej, za szkołą obok stawu. Uboju dokonywał rzezak.

Wykorzystano informacje zawarte w publikacji Tomasza Kawskiego pt. „Gminy żydowskie pogranicza Wielkopolski, Mazowsza i Pomorza w latach 1918-1942” oraz w publikacji Teresy Stokwisz i ks. Ryszarda Tuzina pt. „Dąbrowice”.