Izo Izrael Szajewicz

Dyrygent, kompozytor muzyki teatralnie i filmowej.

Urodził się w 1910 roku w Kutnie. Jego rodzice, Dineh i Józef Szajewicz, byli aktorami jidysz, podróżującymi z wędrowną trupą teatralną. Wychowywał się pod okiem ojczyma, aktora Avroma Kurtza.

Kształcił się początkowo przez rok w Żydowskim Instytucie Muzycznym w Wilnie w grze na skrzypcach i w teorii. Od 1927 roku uczył się w Szkole Muzycznej im. Mieczysława Karłowicza w Warszawie. Jednocześnie zarabiał na życie, grając  na skrzypcach w orkiestrach teatralnych. W 1931roku został   dyrygentem w teatrze Kamińskich w Warszawie. W latach 1933–1937 studiował dyrygenturę pod kierunkiem Waleriana Bierdiajewa oraz kompozycję u Kazimierza Sikorskiego w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie.

Gdy na początku  lat 30. XX wieku nastąpił w Polsce wzrost antysemityzmu i zwalniano z pracy żydowskich pracowników (w tym muzyków),  w Warszawie powstała żydowska orkiestra symfoniczna. Szajewicz został wybrany na jej dyrektora. Koncerty tej orkiestry odbywały w soboty i niedziele między godz.10.00 a godz.12.00 w Teatrze Nowości i  cieszyły się wielkim powodzeniem.  W 1937 roku otrzymał nagrodę za reżyserię od profesora Waleriana Bierdiajewa i i wyróżnienie za kompozycję od Karola Szymanowskiego. Dyrygował koncertami Żydowskiego Towarzystwa Muzycznego. Komponował muzykę do teatru i filmu.

Na początku II wojny światowej Szajewicz uciekł do Białegostoku , gdzie został wybrany na stanowisko dyrygenta orkiestry symfonicznej. Występował także jako dyrygent w Filharmonii w Mińsku.  Gdy w 1941 roku wybuchła wojna niemiecko-sowiecka , nie mógł ewakuować się; udał się z powrotem do Warszawy, aby być z matką. Zginął w 1941 roku (?), zamordowany przez Niemców,  w czasie podróży powrotnej  w lasach między Mińskiem a Baranowiczami. Nie jest znana data jego śmierci, ani  miejsce jego pochówku.

Napisał muzykę do filmów Przysięga i Bezdomny, w których Wiera Gran śpiewała jego Aheym, aheym i Beser w troym tsurik.

Jego największym sukcesem artystycznym była muzyka do Fuenteovejuna Lope de Vegi, spektaklu wystawionego przez trupę teatralną Idy Kamińskiej. ^[Skomponował także muzykę do komedii muzycznej Der Tunkeler  Złodzieje Boga wystawionej przez Trupę Vilner w 1935 roku.

Wykorzystano informacje ze strony: https://en.wikipedia.org/wiki/Iso_Szajewicz