Od kilkunastu lat prowadzę kwerendy w Archiwum Państwowym w Płocku Oddział w Kutnie. Gdy po kilkudziesięciu godzinach poszukiwań, po przejrzeniu tysięcy stron dokumentów trafiam na takie „perełki”, jak te dwa poniższe dokumenty, to czuję ogromną satysfakcję z takiego odkrycia! Treść takich dokumentów bowiem odsłania przed nami nieznane do tej pory fakty z historii Kutna. Tym razem znalezione dokumenty dotyczą historii cmentarza żydowskiego w Kutnie oraz zachowania ówczesnej władzy w Kutnie wobec cmentarza żydowskiego w Kutnie. Co wynika z dokumentów? Cóż…, nie dość, że Niemcy podczas okupacji (1939-1945) zniszczyli cmentarz, że po 1945 roku mieszkańcy naszego miasta dewastowali tę nekropolię przy cichej aprobacie ówczesnych władz Kutna, to w końcu same kutnowskie władze kontynuowały dzieła zniszczenia…
Co jest zawarte w piśmie z 5 kwietnia 1967 roku w sprawie uporządkowania cmentarza żydowskiego, której nadawcą jest Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kutnie?
Pismem z dnia 10 maja 1966 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wydało zarządzenie na mające na celu uporządkowanie byłego cmentarza żydowskiego w Kutnie, który uchwałą nr 177/XXIX/57 z dnia 7 sierpnia 1957 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej został uznany za zamknięty z uwagi na zatracony charakter grzebalny. Wydane zalecenie miało na celu, do czasu likwidacji byłego cmentarza, uprzątnięcia zalegających kamieni nagrobkowych oraz ustawienie tablic informujących o zakazie pasania bydła, palenia ognisk, rozkopywania terenu, wywóz nieczystości itp.
Złożone sprawozdanie w tym zakresie z dnia 21 czerwca ubiegłego roku wprowadziło w błąd Przewodniczącego Powiatowej Rady Narodowej w Kutnie, co jest nietaktowne, gdyż w tym kierunku nie poczyniono żadnych prac. W dniu 16 października ubiegłego roku ponownie zwrócono się do Obywatela Przewodniczącego Prezydium z interwencją, wykonania zarządzenia z dnia 10 maja 1966 roku, na które dotychczas nie otrzymano żadnej odpowiedzi mimo, że termin złożenia sprawozdania minął w miesiącu październiku. Jak wykazała kontrola przeprowadzona przez Kierownika Wydziału Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej nie poczyniono żadnych kroków zmierzających do sprawy zasadniczej, o czym świadczy następujący fakt:
nie zebrano leżących głazów stanowiących elementy z byłych nagrobków,
nie wykonano tablic informacyjnych o zakazie dalszej profanacji zamkniętego terenu,
nie zaewidencjonowano kamieni nagrobkowych,
nie zlikwidowano doraźnego wysypiska śmieci i gruzu.
Mając powyższe na uwadze, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej prosi Obywatela Przewodniczącego o spowodowanie, by organ do spraw Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej niezwłocznie przystąpił do:
– usunięcia części nagrobków nie stanowiących pełnych elementów pomników,
– wystawienie tablic mówiących o zakazie dokonywania wykopów, pasania bydła, palenia ognisk, składowania śmieci itp.
– rozważenie usunięcia słupów żelbetonowych w ilości 70 szt. stanowiących elementy ogrodzenia, które mogą być wykorzystane de innych celów, gdyż nie wskazane jest ponowne ogrodzenie całego terenu.
– przygotowanie wniosku i projektu uchwały w sprawie zagospodarowania terenu cmentarza pod budowę parku miejskiego i wystąpienie do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej o wystąpienie do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej o wyrażenie zgody na wcześniejsze zlikwidowanie byłego cmentarza.
O wykonaniu powyższego, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej oczekuje sprawozdania do dnia 30 kwietnia 1967 roku.
I kolejne pismo w tej sprawie z 4 sierpnia 1967 roku. Sprawa znów dotyczyła uporządkowania cmentarza żydowskiego w Kutnie. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Kutnie, Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wysłało oficjalne pismo do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w którym przypomniało, że w 1957 roku cmentarz żydowski został uznany za zamknięty z uwagi na zatracony charakter grzebalny. W związku z powyższym tutejszy Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Kutnie zleca wykonanie następujących robót:
- Usunięcie części nagrobków nie stanowiących pełnych elementów pomników i zaewidencjonowanie ich.
- Wystawienie tablic mówiących o zakazie dokonywania wykopów, pasania bydła, palenia ognisk, składowania śmieci, gruzu itp.
- Usunięcia słupów betonowych ogrodzeniowych od strony zachodniej.
Z uwagi na pilność sprawy prosimy o możliwie szybkie wykonanie w/w robót. Należność za wykonanie powyższych prac zostanie pokryta z budżetu terenowego.
By bgajewska
